با گسترش روز به روز ثبت و تأسیس شرکت‌های خصوصی مختلف اعم از تعاونی، سهامی خاص، مسئولیت محدود و بسیاری دیگر از شرکت‌های تجاری  برای به ثبت رساندن شرکت و فعالیت مدنظر باید مراحلی خاصی را پشت سر گذاشت که به آن فرایند ثبت شرکت می  گویند که شامل موارد زیر است.

 مرجع ثبت

اولین قوانین تجاری ایران در سال‌های ۱۳۰۳_۱۳۰۴  هجری شمسی برای شرکت‌های  تجاری به تصویب رسید. در سال ۱۳۱۱ هجری شمسی ۲۰۳ ماده قانون برای شرکت‌های تجاری در نظر گرفته شد و از آن تعداد ۷۴ ماده به شرکت‌های سهامی تعلق یافت. اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی به‌عنوان مرجع ثبت تهران هستند. در شهرستان‌ها نیز اداره ثبت اسناد مرکز اصلی شرکت‌ها   وجود دارد که دارای دفتر مخصوصی برای این کارهستند. با توجه به ماده ۴ اصلاح آیین‌نامه ثبت شرکت‌ها در مکانی که اداره یا شعبه ثبت وجود دارد برای ثبت شرکت‌های داخلی متصدی مخصوصی از طرف اداره ثبت تعیین می‌شود. هم‌چنین اگر در مکان و منطقه‌ی مدنظر هیچ‌کدام از این مرجع‌ها نباشند در دفتر اسناد رسمی یا در دفتر دادگاه ثبت می‌شوند.

ضرورت ثبت

اعتبار یک شرکت تجاری زمانی است که به ثبت رسیده و دارای رسمیت قانونی باشد. ثبت شرکت از ضروریت های دنیای تجارت به شمار می ‌رود و باید مورد نظارت بیشتری  قرار گیرد.

بررسی ماده‌های مختلف قانون درباره ضرورت ثبت

۱_ماده ۱۹۵ قانون اشاره به ثبت الزامی تمامی شرکت‌های مذکور در این قانون دارد و تحت نظر و تابع جمیع مقررات قانون ثبت شرکت‌ها است.

۲_با توجه به قانون ثبت اسناد، ثبت شرکت‌ها الزامی است.

۳_با تکیه بر تبصره اول ماده ۵ قانون اصلاح نظام صنفی که در سال ۱۳۶۸/۲/۳۱ به تصویب رسیده است ثبت شرکت‌ها اجباری  و ضروری  است.

۴_قوانین تصویبی سال ۱۳۱۱ نیز ثبت شرکت‌ها را الزامی دانسته و در صورت عدم ثبت شرکت رسمیت قانونی ندارد و می‌توان از فعالیت آن جلوگیری نمود.

اجرا نمودن مقررات ثبت شرکت‌ها نتایجی را به دنبال خود دارد که عبارت‌اند از؛

۱_شرکت دارای حق قانونی و وظایف خاصی خواهد شد.

۲_شرکت مکانی برای رخداد روابط مالی و اقتصادی و انجام فعالیت‌های خاص می‌شود.

۳_اساسنامه و شرکت‌نامه باعث رسمیت شرکت می‌شود و بعدها مورد ایراد و تزلزل قرار نمی گیرد.

۴_برای انجام معامله و مطلع شدن از سرمایه و توانایی افراد شرکت می‌توان طبق مصوبه خرداد ۱۳۱۰ و مقررات ۱۰ اسفند ۱۳۲۷ وزارت دادگستری به دفاتر ثبت شرکت‌ها چه ایرانی و چه  خارجی مراجعه کرد و از مندرجات آن آگاه شد.

۵_در زمانی که شرکت به حال تعلیق و مرز ورشکستگی می رسد با مقررات خاصی به اوضاع مالی شرکت رسیدگی می گردد.

جریان ثبت

اظهارنامه تقاضای ثبت و تقاضانامه ثبت شرکت با توجه قانون و آیین ثبت شرکت تهیه می‌شود و اوراق چاپی توسط اداره ثبت شرکت‌ها تنظیم گشته و فرد متقاضی آن را در دو نسخه تنظیم و تسلیم مرجع ثبت می کند.

با استناد بر ماده ۱۹۶ قانون تجارت نوشته ها و اطلاعات لازم اظهارنامه به شرط زیر است:

۱_مشخصات شرکت

۲_اساسنامه

۳_صورت جلسه مجمع عمومی که اعضا امضا کرده اند.

۴_صورت جلسه انتخاب هئیت مدیره و تاییدیه آنان

۵_رسید سرمایه

پس از تکمیل اسناد و مدارک به اداره ثبت شرکت‌ها رفته و اطلاعات را کامل تر می کنند. در نهایت نیز مدارک به وسیله پست به اداره ثبت شرکت‌ها ارسال می گردد. تمامی مدارک توسط اداره ثبت مورد بررسی قرار می گیرد و به شرکت اجازه ثبت داده می‌شود و آگهی ثبت و تأسیس شرکت در روزنامه رسمی کشور منتشر می‌شود.

با استناد بر ماده ۷ نظامنامه قانون تجارت خلاصه مدارک ارسالی به اداره ثبت شامل موارد زیر می شود:

۱_نام، نوع، عنوان، مرکز فعالیت و آدرس و مشخصات شرکت

۲_شماره و تاریخ ثبت شرکت

۳_مقدار سرمایه

۴_اسامی مدیران شرکت

۵_تاریخ شروع و پایان فعالیت شرکت

در شرکت‌های تضامنی و مختلط نام های شریک های ضامن نیز آگهی می گردد.

تغییرات ثبت

با توجه به ماده ۲۰۰ قانون تجارت در هر بازه زمانی که تصمیماتی برای تغییر دادن اساسنامه شرکت ، تمدید مدت شرکت زاید بر مدت تعیین شده، تعلیق شرکت ،مشخص نمودن کیفیت تغییر حساب یا تبدیل شریک ها یا انصراف آن ها از شرکت‌ها و تغییر نام شرکت باید درج شوند. تمامی تصمیمات باید به امضای اعضای شرکت برسند و مراحل ثبت اولیه طی گردد. تمامی تغییرات طبق ماده ۹ نظامنامه باید ثبت و منتشر شوند.

جهت اطلاعات بیشتر می توانید با موسسه دیاکو مشاوره نمایید و تماس حاصل فرمایید.

نویسنده: مهری رقمی